Tα παιδία παίζει… “Ναυμαχία στο μώλο του Αγίου” Του Ηλία Β. Μακρή


φωτο_001 Η είσοδος του πλοίου της εταιρείας Kefalonianlines κόντρα στην κοινοπραξία και ο συνακόλουθος ανταγωνισμός των δύο εταιρειών στις τιμές των εισιτηρίων, θυμίζει τις θεωρίες των παιγνίων διαπραγμάτευσης.Είναι προφανές ότι όλα αυτά γίνονται για πολύ ειδικούς λόγους, που σε όλο τους το εύρος μόνο οι δύο εταιρείες γνωρίζουν. Συνεπώς, εμείς εδώ μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Άλλωστε και οι θεωρίες των παιγνίων βασίζονται σε υποθετικές συμπεριφορές των δύο ανταγωνιστών, που έχουν μεταξύ τους σχέση ανακυκλούμενης  δράσης και αντίδρασης. Ο κάθε ένας από του δύο ανταγωνιστές, μπορεί να εκτιμήσει χωρίς μεγάλη απόκλιση τις αντιδράσεις του ανταγωνιστή του, με προϋπόθεση ότι γνωρίζει κάποια οικονομικά του δεδομένα και κάνοντας χρήση των «πιθανοτήτων», που αποτελούν ένα ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο της Στατιστικής. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι εκ των δύο ανταγωνιστών κερδισμένος βγαίνει πάντα αυτός που δείχνει την μεγαλύτερη αδιαφορία για την επίτευξη κάποιας συμφωνίας, στην περίπτωσή μας, αυτός που είναι σε θέση να αντέξει τον οικονομικό πόλεμο.

Δύο είναι τα σενάρια που έχουν διαρρεύσει μέχρι σήμερα για τις δύο εταιρείες. Το ένα θέλει η κίνηση της kefalonianlines  να αποτελεί αντίμετρο στην είσοδο που έχει κάνει η κοινοπραξία στα δρομολόγια της  Κεφαλονιάς, ώστε έτσι να υποχρεωθεί η κοινοπραξία να αφήσει την Κεφαλονιά και να περιοριστεί στη Ζάκυνθο. Το άλλο σενάριο θέλει την είσοδο της Κεφαλλονίτικης εταιρείας στην κοινοπραξία, αλλά όχι με τους όρους που επιθυμεί η κοινοπραξία. Εμείς, ως κοινοί θνητοί δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι ακριβώς συμβαίνει. Είναι όμως επιστημονικά εξακριβωμένο ότι στα οικονομικά των επιχειρήσεων δεν υπάρχουν «καλοί», «πονόψυχοι» και «κακοί». Υπάρχουν μόνο οικονομικά μεγέθη και υπολογισμοί, μία πραγματικότητα που καθιστά φαιδρές τις όποιες μαρκετίστικες προσπάθειες των δύο ανταγωνιστριών εταιρειών, όταν επιχειρεί η κάθε μια να προσδώσει στα κίνητρά της μια  «πονόψυχη», φιλολαϊκή βάση ή να καταδείξει την αφερέγγυα, κερδοσκοπική τάση του ανταγωνιστή της. Άλλωστε, είναι γνωστό ότι η επιχειρηματική  δραστηριότητα στόχο έχει τη μεγιστοποίηση των κερδών και όχι να στέρξει τους οικονομικά αδύνατους. Μέχρι εδώ γίνεται πασιφανές ότι η μία εταιρεία εμποδίζει την μεγιστοποίηση των κερδών της άλλης. Και προφανώς η δυνατότητα συγχώνευσης των δύο εταιρειών, που θα μπορούσε να δώσει λύση στους δύο ανταγωνιστές επιχειρηματίες, καθίσταται προβληματική ως προς τους όρους της για τον ένα, τουλάχιστον, εκ των δύο. Βέβαια, θα ήταν ευχής έργο να παρέμεναν για πάντα και οι δύο με τόσο έντονο τον ανταγωνισμό μεταξύ τους, αρκεί βέβαια ο ανταγωνισμός να ήταν βιώσιμος, χωρίς παράπλευρες απώλειες που θα τις δούμε στη συνέχεια, αφού οι Ζακυνθινοί έχουν πληρώσει αρκετά το μονοπώλιο. Όμως, όπως σε κάθε παιχνίδι έτσι και εδώ θα υπάρξει κάποια στιγμή η λήξη, το «gameover».

Στα παίγνια διαπραγμάτευσης υπάρχουν κατά κύριο λόγο δύο πιθανότητες έκβασης.

  • Η πρώτη, αλλά εγκαταλειμμένη εκδοχή, στις ημέρες μας, είναι η εκδοχή του “winloose[1]: Ο ένας ανταγωνιστής είναι αυτός που κερδίζει τα πάντα (win), ενώ ο άλλος ηττάται κατά κράτος χάνοντας τα πάντα (loose).
  • H δεύτερη και πιο συνηθισμένη εκδοχή είναι το “winwin[2].  Κερδίζουν και οι δύο, αλλά συνήθως με άνισα μερίδια ωφελιμότητας. Ο ένας, δηλαδή, θα βγει περισσότερο κερδισμένος από τον άλλο. Στην περίπτωσή μας, δεν μπαίνει καν στη διαδικασία η εκδοχή του  winwinwin[3]  όπου το τρίτο “win” θα ήταν το μέρισμα ωφελιμότητας του τρίτου «αόρατου» διαπραγματευτή, ανάμεσα στους δύο επιχειρηματίες, που είναι οι εργαζόμενοι και η τοπική μας κοινωνία. Ας δούμε λίγο γιατί αποκλείουμε το τρίτο “win”:

Οι παράπλευρες απώλειες της …ναυμαχίας.

Όποια εκδοχή από τις δύο προηγούμενες και να επικρατήσει, οι μεγάλοι χαμένοι είναι ήδη οι εργαζόμενοι στις δύο εταιρείες και μελλοντικά οι επιβάτες.

     Οι εργαζόμενοι επειδή έχουν ήδη υποστεί περικοπές στους μισθούς τους λόγω του οικονομικού πολέμου και κρίνεται εντελώς απίθανη η επανάκαμψη των μισθών τους, τέλος,  θα είναι τυχεροί αν δεν υπάρξουν και απολύσεις.

     Οι επιβάτες φαίνονται να είναι κερδισμένοι επειδή η μετακίνησή τους είναι πάμφθηνη, αλλά όταν λήξει το παίγνιο θα πληρώσουν ξανά τα απαράδεκτα ναύλα που πλήρωναν, μάλλον και κάτι παραπάνω, αφού θα είναι επιβεβλημένη η ανάκτηση των απωλειών από τον σημερινό  ανταγωνισμό των τιμών. Εδώ, δε θα πρέπει να λησμονούν οι αναγνώστες μια σημαντική λεπτομέρεια: Οι τρέχουσες, χαμηλές τιμές που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του ανταγωνισμού ανάμεσα στις δύο εταιρείες δεν αποτελούν νέα τιμολόγηση των ναύλων κοντά στην ετήσια μεσοσταθμική τιμή ισορροπίας, αλλά «προσφορές», κάτι που και οι δύο ανταγωνιστές παραδέχονται. Και πάντα οι προσφορές έχουν ημερομηνία λήξης!

Ακόμη και στην απίθανη περίπτωση που θα παραμείνουν και οι δύο ανταγωνιστές στα δρομολόγια, θέλουν δε θέλουν θα αναγκαστούν κάποια στιγμή να  μπουν σε λογικές συμφωνιών μεταξύ τους και ως προς τις τιμές των εισιτηρίων και ως προς τις αμοιβές των εργαζομένων (καρτέλ). Ή μήπως υπάρχει περίπτωση να έχουμε νέο θέατρο ανταγωνισμού με την εισαγωγή νέων παικτών εκτός των δύο σημερινών; Ωστόσο, ο πόλεμος των τιμών γεννά και άλλα ερωτηματικά, ιδιαίτερα αν συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα με την ίδια ένταση: Αν πράγματι οι τιμές των εισιτηρίων είναι τόσο χαμηλές ώστε τα δρομολόγια να είναι ζημιογόνα, τι μέλει γενέσθαι με το κόστος της συντήρησης, που είναι απαραίτητη για το αξιόπλοο των πλοίων;

          Τέλος, αυτό που η επιστήμη αδυνατεί να υπολογίσει στα παίγνια, είναι οι πιθανές παράπλευρες απώλειες, δηλαδή, αυτό που πολύ εύστοχα αναφέρει η παροιμία: «όταν μαλώνουν στο βάλτο τα βουβάλια, την πληρώνουν πάντα τα βατράχια». Χωρίς να υπαινισόμαστε βέβαια ότι θα πρέπει να υπερισχύσει η λογική της καρτελοποίησης, εξίσου ασύμφορη για το επιβατικό κοινό  με το μονοπώλιο .

              Λύση θα αποτελούσε η αξιοποίηση των αναπτυξιακών νόμων, αλλά και του υψηλού τουριστικού εισοδήματος των προηγούμενων δεκαετιών, προκειμένου να δημιουργηθεί μια εταιρεία πραγματικής, λαϊκής βάσης, που να εξυπηρετεί πραγματικά τις νησιωτικές κοινωνίες, κάτω από δημόσιο (κοινωνικό και εργατικό) έλεγχο, χωρίς να κερδοσκοπεί και για να μην υπάρχει χώρος για τέτοια παιχνίδια. Δεν έγινε τα προηγούμενα χρόνια κάτι τέτοιο, ίσως όμως να γίνει αύριο. Επειδή, δεν έχει κανένας το δικαίωμα να παίζει, με την προσβασιμότητα στις νησιωτικές περιοχές της πατρίδας μας, που εκτός από την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων, αφορά και την προοπτική ανάπτυξης των νησιών.


[1] Θεωρία παιγνίων που ίσχυε κύρια προπολεμικά.

[2] Η Θεωρία που τεκμηριώθηκε  το 1950 από τον Αμερικανό μαθηματικό JohnForbsNash, σε μία διδακτορική διατριβή, μόλις 28 σελίδων, για τα μη συνεργατικά παίγνια. Πήρε το Νόμπελ Οικονομικών γι αυτή του την εργασία το 1994.   

[3] Η επέκταση Nash, που έγινε το 2007, από τον καθηγητή Λ.Α. Παπακωνσταντινίδη.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: