Η «σοφία» της Αθηνάς στην ελληνική περιφέρεια και στη Ζάκυνθο. Του Ηλία Β. Μακρή.


makris

Το πολύκροτο σχέδιο «Αθηνά», στην πραγματικότητα «μεριμνά» για την κατάργηση των περιφερειακών ΤΕΙ σε ολόκληρη την χώρα. Αυτό το επιτυγχάνει με μια ορθολογικότατη τακτική που το χαρακτηρίζει.

Καταργεί τα περιφερειακά τμήματα που παρουσιάζουν μεγάλη ζήτηση και ως εκ τούτου έχουν υψηλές βάσεις, μεταφέροντάς τα στα μεγάλα αστικά κέντρα ή συγχωνεύοντας τα με άλλα τμήματα, ώστε να αλλοιωθεί εντελώς ο χαρακτήρας τους και να υποβαθμιστούν. Τα τμήματα τα οποία παραμένουν, στην πλειοψηφία τους προκύπτουν μέσα από τις συγχωνεύσεις και τα χαρακτηρίζει μεγάλη ασάφεια στον γνωστικό προσδιορισμό τους.

Συνεπώς, τα πτυχία που θα δώσουν θα είναι μειωμένου επαγγελματικού κύρους, άρα δεν θα έχουν ιδιαίτερη ζήτηση κατά τη συμπλήρωση των μηχανογραφικών από τους υποψηφίους των πανελλαδικών. Η αναμενόμενη, μειωμένη ζήτηση θα μειωθεί ακόμη περισσότερο στα επόμενα χρόνια, εφόσον οι μαθητές στα Λύκεια θα ενημερωθούν πληρέστερα σχετικά με την υποβάθμιση των συγχωνευμένων τμημάτων.

Το γεγονός της υποβάθμισης, συνδυαστικά με την οικονομική κρίση και τα έξοδα στα οποία καλείται να ανταποκριθεί ένα νοικοκυριό όταν τα παιδιά φεύγουν από την οικογένεια για σπουδές, καθιστά εντελώς απίθανο ένα εναλλακτικό, αισιόδοξο σενάριο για τα ιδρύματα της περιφέρειας, πλην ίσως, ελαχίστων εξαιρέσεων. Είναι γνωστό ότι από την αρχή της κρίσης και των πρώτων μέτρων λιτότητας υπήρξαν μεγάλες αποχές νεοεισαχθέντων και αναστολές φοίτησης ήδη φοιτούντων φοιτητών, για οικονομικούς λόγους.

Σε αυτά που αναφέρουμε δεν υπολογίζουμε την φημολογούμενη, για την ώρα, επαναφορά της βάσης του 10, η οποία θα δώσει τη χαριστική βολή, στην περίπτωση που κάποια τμήματα από τα εναπομείναντα στην περιφέρεια αντέξουν, αφού θα τα οδηγήσει σε κλείσιμο, από τα πράγματα πλέον, χωρίς την ανάγκη πρόσθετων μέτρων από κάποιο άλλο σχέδιο τύπου «Αθηνά».

Από όλη αυτή την κατάσταση, όπως συμβαίνει σε κάθε κατάσταση, κάποιοι ωφελούνται και κάποιοι χάνουν. Αυτοί που χάνουν είναι οι τοπικές κοινωνίες, όχι μόνο επειδή οι φιλοξενούμενοι φοιτητές, έτσι κι αλλιώς μειώνονται δραστικά, αν δεν φεύγουν εντελώς, αλλά, επειδή εξανεμίζεται η όποια ελπίδα αξιοποίησης του τριτοβάθμιου ιδρύματος που υπήρχε στον τόπο, στην υπόθεση της Τοπικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης, εφόσον αυτό είτε φεύγει είτε αλλοιώνεται ο χαρακτήρας του. Φυσικά, χαμένοι είναι και οι φοιτητές, επειδή τα πτυχία τους πλέον υποβαθμίζονται και όχι τόσο επειδή θα αναγκαστούν να μετακομίσουν σε κάποια άλλη πόλη, που κι αυτό, σίγουρα, είναι ένα σημαντικό πρόβλημα για πολλούς εν μέσω οικονομικής κρίσης.

Ποίοι όμως ωφελούνται;

Σύμφωνα με τις τελευταίες νομοθεσίες για την ιδιωτική εκπαίδευση (ΙΕΚ, κολέγια), ένα ΙΕΚ μπορεί να αναβαθμιστεί σε κολέγιο σχετικά εύκολα και φυσικά έχει σημαντικές προοπτικές στην αγορά της εκπαίδευσης, εφόσον ο περιορισμός των εισακτέων που επιβάλλουν οι συγχωνεύσεις της «Αθηνάς» και η υποβάθμιση των πτυχίων της δημόσιας εκπαίδευσης συνεπικουρούμενες από την οικονομική κρίση, θα τα καταστήσουν ιδιαίτερα ελκυστικά και ανταγωνιστικότερα των συγχωνευμένων τμημάτων που θα απομείνουν στην περιφέρεια. Δηλαδή, μια οικογένεια δεν θα μπει εύκολα στα έξοδα μετακίνησης του παιδιού της στη Ζάκυνθο για παράδειγμα, όταν το πτυχίο που θα του εξασφαλίσει το τοπικό συγχωνευμένο τμήμα του ΤΕΙ θα είναι ασαφούς ειδικότητας (τελικά θα είναι περιβαλλοντολόγος ή συντηρητής; Το πιθανότερο να μην είναι τίποτε από τα δυο). Αντίθετα, θα προτιμήσει να πληρώσει δίδακτρα προκειμένου το παιδί να φοιτήσει σε κάποιο αντίστοιχο τμήμα ή και σε άλλο διαφορετικό τμήμα με μεγάλη ζήτηση όμως, στο ΙΕΚ της γειτονιάς του ή του γειτονικού νομού έστω, πολύ περισσότερο αν το ΙΕΚ έχει ή πρόκειται να «βαφτιστεί» κολέγιο. Σίγουρα, το συνολικό κόστος σπουδών θα είναι μικρότερο, αφού αποφεύγεται η μετακόμιση του φοιτητή και φυσικά θα αποφευχθεί η λήψη του επαγγελματικά υποβαθμισμένου, δημόσιου πτυχίου.

Είναι προφανέστατο ότι η τρικομματική κυβέρνησή μας με το σχέδιο «Αθηνά» ξεπληρώνει γραμμάτια. Καταργεί ή υποβαθμίζει τα δημόσια δωρεάν τμήματα, μειώνει άμεσα και έμμεσα τους εισακτέους τους για να δημιουργήσει πελατεία στα ιδιωτικά κολέγια και ΙΕΚ, στους ομίλους των οποίων ο Υπουργός ανέθεσε έναντι 137 χιλιάδων Ευρώ, την χαρτογράφηση των πανεπιστημίων και ΤΕΙ της χώρας.

Η «Αθηνά» στη Ζάκυνθο δεν καταργεί το ένα εκ των δύο τμημάτων, άσχετα αν στις αρχικές της προβλέψεις καταργούσε μια το τμήμα Περιβάλλοντος και μια της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Τα συγχωνεύει σε ένα τμήμα το οποίο το «βαφτίζει» Σχολή, διατυπώνοντας και ένα ευχολόγιο για μελλοντική «κοινοπραξία» του ΤΕΙ με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο στην Κέρκυρα, το οποίο, βέβαια, για τους δικούς του λόγους είναι αρνητικό σε μια τέτοια, πιθανή εκδοχή. Τα δύο τμήματα τα μετατρέπει σε κατευθύνσεις της Σχολής, αν και στα γνωστικά αντικείμενα των δύο τμημάτων δεν υπάρχει καμία συνάφεια, πλην του ότι έχουν δύο κοινά μαθήματα, την Χημεία και την Φυσική.

Με αυτόν τον τρόπο, μακροπρόθεσμα, αντί του ενός τμήματος καταργούνται και τα δύο που υπήρχαν. Το τελευταίο επιβεβαιώνεται και από τον αριθμό των εισακτέων στη Ζάκυνθο για τον επόμενο χρόνο, που θα είναι μόνο 50 φοιτητές και για τις δυο κατευθύνσεις (πρώην τμήματα), έναντι 400 περίπου που ήταν κατά μέσο όρο τις προηγούμενες χρονιές και στα δύο τμήματα. Από τους 50 δεν πρόκειται να έλθουν να μείνουν στη Ζάκυνθο για παρακολούθηση μαθημάτων πάνω από 30 στην καλύτερη περίπτωση (ο αριθμός 30 είναι πολύ αισιόδοξο νούμερο). Όλα αυτά, με απλά λόγια, σημαίνουν ότι σε λίγα χρόνια το τοπικό ΤΕΙ θα παραμένει στα αζήτητα και θα κλείσει, όπως ακριβώς θα συμβεί με τα περισσότερα περιφερειακά ιδρύματα της χώρας.

Ένας αντίλογος που προβάλλεται από φιλοκυβερνητικούς παράγοντες σε κάθε τόπο είναι ότι δεν πήγαινε πια άλλο, αφού σε κάθε χωριό υπήρχε και ένα ΤΕΙ. Είναι άλλο πράγμα ο χωροταξικός επανασχεδιασμός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας, ο οποίος θα πρέπει να υλοποιηθεί με τη λογική της «εξωστρέφειας» των ιδρυμάτων, όπου απαιτείται η σύμπραξη της ακαδημαϊκής κοινότητας και με κριτήρια ακαδημαϊκά και αναπτυξιακά και άλλο πράγμα η διάλυση που επιχειρείται με τη σύμπραξη των ιδιωτών που έχουν μεγάλα οικονομικά συμφέροντα από την κατάργηση των περιφερειακών ΤΕΙ.

Θα πρέπει εδώ να εξηγήσουμε ότι ο χωρικός επανασχεδιασμός με λογικές «εξωστρέφειας» και αναπτυξιακά κριτήρια, κι αν ακόμη δεν μειώνει ιδιαίτερα το συνολικό κόστος λειτουργίας των περιφερειακών ιδρυμάτων, δημιουργεί σοβαρά έσοδα στην περιφέρεια, έτσι ώστε η λειτουργία των ιδρυμάτων γίνεται οικονομικά βιώσιμη, τουλάχιστον, αν όχι επικερδής για το δημόσιο και τις τοπικές κοινωνίες.

Φυσικά, όταν η φιλοδοξία για την ανάπτυξη μιας χώρας είναι αποικιοκρατικού τύπου (ΕΟΖ με διαδικασίες «fast track»), η αλήθεια είναι ότι τότε, η επένδυση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στην παιδεία γενικότερα, μάλλον περιττεύει.

Βέβαια, εντύπωση προκαλεί η στάση του κ. Δημάρχου, πολύ περισσότερο επειδή υπάρχει δημοσιευμένο ένα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα στο οποίο θεοποιείται το clustering και πολύ σωστά. Τώρα, πώς μπορεί η Δημοτική Αρχή να οραματίζεται μοντέλα ανάπτυξης που ένα από τα κυριότερα must που απαιτούν είναι η συμβολή των ιδρυμάτων, να έχει τα πλέον ενδεδειγμένα τμήματα στη διάθεσή της και να τα χάνει αδιαμαρτύρητα, συμμεριζόμενη την μνημονιακή, «εθνοσωτήρια» πολιτική, είναι απορίας άξιο! Πραγματικά, αποτελούν αντίφαση με τα «οράματα» της, όπως καταγράφονται στο Ε.Π, οι υπαναχωρήσεις και οι «προβληματισμοί» του κ. Δημάρχου για το ΤΕΙ, έτσι όπως προέκυψαν ξαφνικά και μάλιστα με την αστεία επιχειρηματολογία, των φοιτητριών που τον επισκέφτηκαν.

Θεωρούμε ότι το θέμα του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων με την «Αθηνά» είναι αμιγώς πολιτικό ζήτημα και μάλιστα ύψιστης σημασίας που ξεπερνάει κατά πολύ τα στενά όρια του νομού, ακόμη και της ΠΙΝ, αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα και ο πολιτισμός ως το εναλλακτικό τουριστικό προϊόν είναι ζητήματα που εκτός από την ΠΙΝ αφορούν και την Πελοπόννησο και όχι μόνο.

Κρίνεται θετική η στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η οποία επιχειρεί ένα ισχυρό χτύπημα στο σχέδιο «Αθηνά», εφόσον τεκμηρίωσε στη Βουλή ότι εκτός των άλλων, βρίθει και παρανομιών. Είναι θετική και πολύ σοβαρή η στάση του βουλευτή Ζακύνθου, ο οποίος, όντας κατατοπισμένος πραγματικά, ξεκίνησε τις επερωτήσεις στον υπουργό πολύ νωρίς, από τον Οκτώβριο, χωρίς τυμπανοκρουσίες και φανφάρες. Δε μένει, λοιπόν, παρά να υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις από την αξιωματική αντιπολίτευση, γενικά για τα περιφερειακά ιδρύματα και ειδικά για τη Ζάκυνθο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s